CHIÊM THÀNH Ở ĐÂU

Gần phía trên trên một bài bác báo nọ, có tín đồ đã viết: “công bởi mà nói thì dân tộc nào cũng có đầu óc thực dân cả, rất ít thì ít, nhưng lại tôi cho rằng thực dân Việt khôn cùng hơn thực dân Pháp cùng Tàu nhiều, không tin tưởng ư?. Thì Chiêm Thành và Thủy Chân Lạp đã biết thành xóa trên phiên bản đồ quả đât đó.”

Thật là 1 trong những phát ngôn hèn suy nghĩ, không hiểu biết về lịch sử bang giao Việt – Chiêm, phụ a dua với số đông dư luận lạc hậu từng đổ lỗi cho tất cả những người Việt Nam về việc suy thoái của nước Chiêm Thành. Bởi vậy, cũng nên mày mò nguyên do suy thoái và phá sản của nước Chiêm thành thật sự tự đâu? Sở dĩ bao gồm dư luận đó, là do căn cứ trên hiện tượng lạ người vn từ giữ vực sông Hồng đã dễ dàng Nam tiến sinh sống trên vùng khu đất cũ của Chiêm Thành và đồng bởi sông Cửu Long.

Bạn đang xem: Chiêm thành ở đâu

SỰ SUY THOÁI CỦA NƯỚC CHIÊM THÀNH

Người nước ta gọi bọn họ là Chàm. Chiêm Thành là vì người Hán đặt ra. Fan Chiêm Thành gồm nhiều sắc tộc khác nhau. Mỗi sắc tộc lại bao hàm nhiều thị tộc riêng biệt lẻ, thường xuất xắc lẫn lộn tấn công nhau. Bao gồm hai thị tộc vượt trội nhất là thị tộc Cây Dừa (Narikelavamca xuất xắc Kokosno) sống ở vùng khu đất Indrapura phía bắc thuộc những tỉnh Quảng phái nam – Đà Nẵng và Nghĩa Bình ngày nay; vùng khu vực họ mang tên là Amaravati (từ chũm kỷ 4 đến cầm cố kỷ 10). Còn thị tộc Cây Cau chiếm cứ vùng bờ cõi mang tên là Panduranga từ bỏ đèo quay Mông mang đến lưu vực sông Đồng Nai vì tập tục, lề thói khác nhau nên giữa hai thị tộc này cũng thường xẩy ra xô xát các thị tộc nhỏ dại khác tuy sống trong hai vùng này tuy thế tại các nơi rừng núi vẫn giữ độc lập với nhau. Tổ chức triển khai chánh quyền không chặt chẽ như thế, trường đoản cú nội bộ Chiêm Thành mầm mống phân chia rẽ do sắc tộc đã có sẵn. Cấp dưỡng đó, giới thượng tằng tăng lữ với qúy tộc mặc dù thiểu số lại điều khiển phần nhiều dân chúng qúa nghèo khổ. Người Chàm thường xuyên hoặc là làm cho nông, đi hải dương hoặc làm cho hải tặc.

Khoảng năm 605, thị tộc Cây Cau trở phải hùng táo tợn và quản lý luôn vùng phạm vi hoạt động Indrapura phía Bắc của thị tộc Cây Dừa để ra đời nước Chiêm Thành. Chánh quyền Chiêm Thành thường lấy quân đi cướp bóc tách hoặc chinh quạt khắp nơi. Trên mặt biển, họ tổ chức triển khai những đoàn chiếm biển.Hải tặc Chiêm Thànhmột thời là mọt hãi hùng cho phần nhiều thường thuyền tương hỗ ở biển lớn Đông từ phái mạnh Trung Hoa cho tới Nam Dương. Suốt thời hạn dài hải tặc Chiêm Thành hùng cứ vùng biển lớn Đông cho đến thời các nước phương Tây làm chủ Ấn Độ Dương với Thái bình dương với phần đông tàu bè lớn, máy súng ống tối tân phòng trở hoạt động của những bạn sống nghề cướp biển lớn với rất nhiều hải thuyền bé dại với vũ khí thô sơ.

NGUYÊN NHÂN NGOẠI LAI

Các hải thuyền ChiêmThành hay đi gây hấn các nơi bắt buộc Chiêm Thành thường xuyên bị các nước lấy quân tấn công trả. Nước trung hoa tuy nghỉ ngơi xa nhưng cũng đã hai lần mang đến đánh Chiêm Thành vào các năm 605 và1282.

Sẵn có lực lượng hải thuyền hùng mạnh, thương lái Chiêm Thành mua sắm nhiều chỗ khắp Đông phái mạnh Á làm cho quốc gia Jawa để ý vì bị cạnh tranh. Người Jawa nhị lần đánh chiếm Chiêm Thành. Một lần vào thời điểm năm 774, người Jawa xâm chiếm và phá hủy thị trấn Aya Tra (Nha Trang) cùng năm 787, họ tiến công phá thị xã Panra (Phan Rang), gây nhiều tổn hại mang đến dân chúng địa phương. Sự bang giao giữa hai nước về sau thân hữu hơn vào cuối thế kỷ thứ 9 sau những cuộc trao đổi viếng thăm thân sứ bộ hai nước và nhất là sau khi vua Chiêm Thành Chế Mân rước công chúa Tapani của vương quốc Jawa.

CHIÊM THÀNH VÀ NƯỚC CHÂN LẠP

Sau khi Phù Nam, nước lấn bang phía phái nam Chiêm Thành bị Chân Lạp gần kề nhập vào giữa thế kỷ thứ sáu, Chiêm Thành áp dụng lối ngoại giao mềm dẻo để phòng ngừa hờ sự bành trướng của chân Lạp. Hoàng thân Chiêm Thành Jadgaharm cưới công chúa Cavani con vua Chân Lạp Icanavar-man.

Đến núm kỷ sản phẩm công nghệ 9, bang giao giữa hai nước càng ngày căng thẳng, năm 950 Chân Lạp mang quân tiến công Chiêm Thành ngơi nghỉ vùng Nha Trang, nhưng giữa thời gian từ 1074 cho 1080, quân Chiêm lại xâm chiếm đến vùng Sambor (bắc nam giới Vang). Năm 1145, quân Chân Lạp báo thù đánh chiếm Đồ Bàn của Chiêm Thành. Năm 1177, vua Chiêm Thành Jaya Indra-Varman phái một đội chiến thuyền hùng hậu tiến ngược dòng sông Cửu Long tiến công phá thành Angkor, làm thịt vua Chân Lạp, nhưng sau đó phải thối binh vào thời điểm năm 1181. Năm 1190, Chiêm Thành lại tiến công Chân Lạp lần nữa, nhưng lại lần này quân Chân Lạp bội nghịch công lại rồi tiến chiếm Đồ Bàn của Chiêm Thành, rồi phân tách nước Chiêm Thành có tác dụng hai tiểu quốc đặt dưới quyền đô hộ của cẳng chân Lạp. Năm 1192, hoàng thân Chiêm Thành Vidyanandana đánh đuổi được quân Chân Lạp, thống nhất trở lại được nước Chiêm Thành. Đến năm 1203, vua Chân Lạp mang đại quân đánh chiếm Chiêm Thành và tiếp giáp nhập Chiêm Thành vào lãnh thổ Chân Lạp. Mãi đến năm 1220, dân Chiêm Thành mới gồm cơ hội chủ quyền nhờ Chận Lạp bận rộn đối phó với Xiêm La (Thái Lan).

CHIÊM THÀNH VÀ VIỆT NAM

Suốt thời hạn dài Chiêm Thành thường xuất xắc quấy nhiều khu vực miền nam nước Việt. Năm 192, tướng khi Liên của Chiêm Thành từng kéo quân tấn công phá vùng Tường Lam phía nam quận Nhật Nam. Cơ mà nước Việt xuyên suốt mấy núm kỷ vẫn nên chịu đựng vị mãi lo kháng đỡ rất nhiều cuộc xâm lăng của kẻ thù phương bắc (Tàu Hán). Năm 982, sau khi thắng lợi quân xâm lược Tống, Lê hoàn tìm phương pháp lập lại tình dục bang giao tự do và phái sứ trả sang giao hiếu với quốc vương Chiêm Thành. Mà lại quốc vương Chiêm Thành vẫn giữ thái độ thù nghịch với triều Lê, bắt giam sứ giả của Lê Hoàn. Vì đó, Lê Hoàn bắt buộc kéo quân tiến đánh hà thành Indrapura (Đông Dương, trực thuộc tỉnh Quảng nam ngày nay), vượt mặt lực lượng quân sự chiến lược của Chiêm Thành. Sau khi kết thúc thắng lợi đó, Lê trả rút quân về nước.

Năm 1069, Chiêm Thành lại link với nhà Tống để tiến công nước Nam,một đạo quân vị Lý Thánh Tông, Lý thường xuyên Kiệt chỉ đạo tiến tấn công kinh thành Phật Thệ tức Vijaya ngơi nghỉ Bình Định. Bắt được vua Chiêm Thành là Chế Củ định đem đến Thăng Long để trừng phân phát thì Chế Củ ngay tắp lự dâng tặng ngay 3 châu: cha Chính, Địa Lý với Ma Linh để cứu giúp chuộc thoải mái cho phiên bản thân.Vua Lý Thánh Tông tấn công Chiêm Thành chỉ có mục tiêu cần định hình vùng phạm vi hoạt động phía nam của Đại Việt để thảnh thơi tay binh đao chống quân xâm lăng nhà Tống sinh sống phương Bắc, chớ không có ý định chỉ chiếm đất của Chiêm Thành.Chính vấn đề Chế Củ dâng đất nhằm chuộc từ do bản thân đã tạo tiền lệ cho các nhà chỉ đạo Đại Việt về sau có không ít đòi hỏi hơn.

Đến thời Chế Mân, vua Chiêm Thành vì mong cưới cho bởi được công chúa Huyền Trân, đã hoàn toàn tự nguyện tặng kèm hai châu Ô, Lý.

Vua Chế Mân từng cưới công chúa Tapani của Jawa, ni lại cưới thêm công chúa Huyền Trân vì muốn tính bảo đảm bình yên cho triều đại ông ta.

Nhưng suốt thời gian dài, Chiêm Thành vẫn luôn luôn luôn là tác hại thường xuyên đến dân nước Việt, duy nhất là bên dưới thời Chế Bồng Nga, người đã bao lần lấy quân uy hiếp ngay cả kinh đô Thăng Long.Suốt 30 năm lãnh đạo Chiêm Thành của Chế Bồng Nga, phạm vi hoạt động Việt đã buộc phải chiẹu bao những cảnh cướp phá hủy diệt ! mang lại nên sau đây khi bị nước Việt trả đũa, Chiêm Thành bị mất đất mang đến vùng Amaravati. Từ thời điểm năm 1660, tận dụng tình thế bất cập định của Nguyễn Hoàng new vào miền Nam, Chiêm Thành tăng thêm quấy phá, buộc lòng Nguyễn hoàng tộc quân chống cự vượt đèo tảo Mông tiến chiếm Phú Yên, lập Phú im thành Trấn Biên. Để sản xuất sự hòa hiếu cùng với Chiêm Thành, chúa Nguyễn Sãi vương vãi Nguyễn Phúc Nguyên đành gả phụ nữ Nguyễn Phúc Ngọc Khoa đến vua Porome vào khoảng thời gian 1631.

Năm 1653, vua Chiêm là Bà Thấm lấy quân tấn công Phú Yên. Hiền Vương Nguyễn Phúc Tần đưa quân thừa đèo Cả sang đánh. Bà ngấm thua, dâng đất vùng Kauthara nhằm xin hàng. Hiền đức Vương thừa nhận rồi lập thành tủ Diên Khánh (trong đó tất cả Nha Trang ngày nay). Năm 1692, vua Chiêm Thành Bà Tranh mang quân tiến công phủ Diên Khánh, chúa Nguyễn Phúc Chu không đúng tướng Nguyễn Hữu Cảnh mang lại kháng cự. Qua năm sau, Cảnh bắt được Bà Tranh với giải về Phú Xuân. Chúa Nguyễn Phúc Tần lấy đất Chiêm Thành còn sót lại lập ra lấp Thuận, cơ mà vẫn chỉ định người Chiêm như Kê Bà Tử, Ta Trà Viên giai cấp Phủ Thuận.Như chũm đến thời này nước Chiêm Thành không hề nữa, tuy fan Chiêm vẫn còn đấy một vùng khu đất tự trị nghỉ ngơi Bình Thuận. Đến thời vua Minh Mạng, hoàng thân Chiêm Po Phank To cai trị vùng từ bỏ trị này lại theo về phe cùng với tổng trấn Gia Định là Lê Văn Duyệt, nên kho bãi bỏ tổ chức triển khai hành chánh riêng biệt của bạn Chiêm.

Đến đây hoàn toàn có thể hiểu bởi đâu nhưng mà nước Chiêm Thành bị suy thoái.

1)Giới lãnh đạo Chiêm Thành thường đem quân đi cướp tách quấy rối khắp địa điểm từ Việt Nam, Mã Lai, Chân Lạp, xem chiến tranh cướp bóc tách như một loại hình sinh hoạt kinh tế. Đánh phá nước fan ta thì sao khỏi bị chinh phạt trở lại. Những trận đánh tranh như thế làm chan nước Chiêm Thành kiệt quệ. Tài sản nước nhà tập trung vào việc sắm sửa vu khí, nuôi quân khiến nền gớm tế nước nhà lụn bại, dân bọn chúng càng nghèo khó. Phần lớn cuộc chinh phát trả đũa của những nước như Việt Nam, Jawa, Chân Lạp càng hủy diệt Chiêm Thành nặng trĩu nề. Chiêm thành từng nhị lần bị Chân Lạp đô hộ.

2)Trên phương diện biển, fan Chiêm Thành tổ chức triển khai những đoàn hải tặc khiến cho một thời hải tặc Chiêm Thành là mối hãi hùng cho phần đa thương thuyền qua lại ở biển khơi Đông. Nhưng mà khi các nước châu mỹ như Bồ, Hoà Lan, Anh đưa các thương thuyền béo trang bị khí giới buổi tối tân đã làm mất đi quyền lợi của những nước sống bởi nghề cướp biển lớn với rất nhiều tàu bé dại trang bị khí giới thô sơ như Chiêm Thành. Chiêm Thành không đủ một nguồn lợi tức lớn.

3)Nền kinh tế của Chiêm Thành dựa vào căn bản ngoại thương. Chiêm Thành có một đội nhóm hải thuyền đông đúc để buôn bán với những nước Mã Lai, các nước sống quần đảo Indonesia. Tuy thế từ thời điểm cuối thế kỷ 16, tiếp sau sự sụp đổ của những nước Hồi Giáo khối Indonesia với sự mở ra của các thương thuyền Tây phương, độc nhất là của Hòa Lan và nhân tình Đào Nha thì việc mua bán bằng đường thủy của fan Chiêm Thành lâm cảnh bế tắc.

4)Khi nhị nguồn lợi tức chính là cướp tách và giao thương mua bán bị thất vọng thì chỉ còn hy vọng vào nông nghiệp. Nhưng từ xưa tới nay, Chiêm Thành không mấy để ý đến ngành nông. Đất đai bỏ hoang không cày cấy. Trước đây vì thường xuyên đi khởi hấn khắp nơi đề xuất Chiêm Thành hay bị các nước, tuyệt nhất là Chân Lạp, Jawa, rước quân đến đánh trả đũa, thì cảnh cướp tách bóc tàn phá lại xẩy ra ngay trên khu vực Chiêm Thành. Những thánh địa Chiêm Thành bị tàn phá hủy hoại và cứ mỗi lần sau cuộc chiến tranh như thế, triều đình Chiêm Thành lại chỉ lo bắt dân tái dựng thánh địa thì còn đâu người để lo gầy dựng nông nghiệp, nên bạn Chiêm Thành chỉ từ cứu cánh sau cùng là giật phá phần đất biên thuỳ phía nam giới của đất Việt, để rồi cứ như vậy tạo thêm đa số cuộc chinh phạt của tín đồ Việt. Tại số đông vùng đất mà lại Chiêm Thành đã dâng để mong hòa, chúa Nguyễn chuyển dân mình tới khai thác, mở sở hữu cày cấy, sống trộn lẫn với dân Chiêm Thành nên họ nghỉ ngơi lại rất nhiều vì nghỉ ngơi đấy đời sống thiết thực được chuyên lo, tổ chức xã làng được xây đắp vững mạnh. Sở dĩ được như thế vì các chúa Nguyễn phải xây dựng một hậu cứ bền vững và kiên cố để chống các chúa Trịnh nghỉ ngơi Đàng Ngoài. Các chúa Nguyễn không muốn trong những khi họ buộc phải lo kháng cự với chúa Trịnh mà tín đồ Chiêm liên tiếp tạo tình thay bất ổn liên tiếp ở biên thuỳ phía Nam.

Như vậy đầy đủ thấy rõ lý do suy thoái của Chiêm Thành tiềm ẩn trong tổ chức xã hội vì tộc họ lãnh đạo Chiêm Thành và chính nhờ hầu hết suy thoái đó mà cuộc phái mạnh tiến của người việt phần nào dễ dàng hơn.

Về trường vừa lòng nước Thủy Chân Lạp cũng vậy. Năm 1658, chủ yếu vua Nặc Ông Trấn đang dâng vùng đất hoang vu Bà Rịa, Biên Hòa..vv.. Nhằm nhờ chúa Nguyễn Phúc Chu làm hậu thuẫn để chống với quân phản loạn vào nước cùng sự xâm lăng của Xiêm La (Thái Lan) trước đó đã nhiều lần tấn công phá Chân Lạp. Xóm hội Chân Lạp cũng tương tự xã hội ChiêmThành với một kẻ thống trị lãnh đạo hiếu chiến chỉ biết mua bán và tạo hấn, cướp tách gây lợi nhuận riêng tứ của tộc họ gắng quyền, bất cẩn với ở của quần chúng. Bởi đó,khi giai cấp lãnh đạo suy thoái và phá sản kéo theo sự suy thoái và phá sản của nước Chân Lạp cũng như sự suy thoái của tộc họ chỉ huy Chiêm thành kéo theo sự suy vong của nước Chiêm Thành, chớ ko phải nguyên nhân nào từ phía bên ngoài !! Bởi bi quan và tuyệt vọng hết mong muốn vào lớp lãnh đạo như thế mà rất lâu rồi ở đầy đủ vùng đất dâng cho nước ta để bù thiệt hại, dân Chàm phần lớn ở lại vô cùng nhiều. Chứng cứ là ngày nay người Chiêm Thành vẫn sinh sống làm việc miền Trung. Những sắc tộc Chiêm như Churu, Ragla hoặc Banhar vẫn tồn chế tác ở vùng cao nguyên trung bộ nam Trung phần. Tôn giáo, tập tục, văn hóa, thánh địa của bạn Chiêm vẫn được người việt nam tôn trọng. Chẳng số đông thế, văn hóa và cao nhã Chiêm hội nhập những vào văn hóa truyền thống văn minh người việt nam về các mặt như ngôn ngữ, âm nhạc, ca nhạc, gần như điệu múa cung đình hoặc trang phục. Miếng đất miền trung ngày nay như là quê nhà chungcủa hai dân tộc Chiêm -Việt đã hội nhập cùng nhau và rất gần gũi với nhau nữa, do sau thời hạn dài đồng đẳng sống chung với nhau, gọi biết nhau hơn, họ sẽ xem nhau như ĐỒNG BÀO !

Người Chiêm Thành đã hiểu sự suy thoái và khủng hoảng của quê nhà họ là do những mầm mống nội bộ, chớ không hẳn do người việt nam gây ra! Họ đang hiểu nếu không tồn tại sự hiện diện của người việt Nam, Chiêm Thành tất phải rơi như Mã Lai, Chân Lạp, Phi giải pháp Tân, nam giới Dương vào mức tay những nước thực dân Pháp bị xua khỏi Việt Nam. Bọn chúng đã cho tay sai kêu gọi người Chàm ở miền trung bộ và fan Thượng ở cao nguyên thuộc Hoàng Triều cương Thổ nổi loạn nhằm gây trở ngại cho cơ quan chỉ đạo của chính phủ Việt Nam, đồng bào Chiêm vẫn thờ ơ vày họ hiểu từ thời điểm ngày hội nhập vào buôn bản hội Việt, được đối đãi bình đẳng như đồng bào, họ gồm nhiều thời cơ thăng tiến rộng thời họ cần sống dưới chính sách qúy tộc và tăng lữ Chiêm.

Rất đáng tiếc là thời buổi này có ít người việt lại từ hào qúa xứng đáng khi bọn họ nói: “Bắc cự Trung Hoa, phái mạnh cự Chiêm Thành”, hoặc có tương đối nhiều người Việt kém phát âm biết, nói: “thực dân Việt siêu hơn thực dân Pháp với thực dân Tàu”. Họ không hiểu thực dân là dân các cường quốc đi xâm lăng các nhược tiểu để vơ vét tài nguyên các nước này, rất thật dân Anh, Pháp từng chỉ chiếm cả châu lục Phi Châu, hoặc cùng với thực dân Hòa Lan đã sở hữu cứ Ấn Độ với Đông phái nam Á.Người việt nam đã tiến về nam giới là do các vua Chàm Chế Mân cùng Chế Củ đã tạo ra tiền lệ dưng đất để đưa vợ hoặc nhằm chuộc tự do cho bạn dạng thân! các cuộc chinh phục của người việt chỉ nhằm trả đũa hồ hết cuộc khởi hấn của chính quyền ChiêmThành, chỉ nới rộng một chút lãnh thổ gọi là đền bù thì làm sao lại có thể nói là rất hơn thực dân Pháp từng chiếm cứ cả châu lục Phi Châu, một phần Đông nam giới Á và các hải đảo thái bình Dương, hoặc Tàu xuất phát điểm từ một nước Hoa Hạ nhỏ tuổi bé sẽ bành trướng xâm lăng hàng trăm tè quốc lân bang nhằm thành một cuờng quốc rộng lớn như thời buổi này và đang còn muốn xâm chiếm toàn nước Việt phái mạnh của chúng ta nữa !

Những lời lẽ kém hiểu biết như thế không đề nghị có, vày chỉ gây sự phẫn nộ của bạn Chiêm cùng gây thêm mối phân tách rẽ giữa hai dân tộc, vô tình tiếp tay cho ước vọng của thực dân Pháp khi bọn chúng bị xua đuổi khỏi Việt Nam.

PHAN HƯNG NHƠN

+++++++++++++++++++++++++++++++++++

Tham vọng của hoàng đế SuryavarmanII

This entry was posted on mon Năm 27, 2013

*
*
*

Trần Viết Điền

Tham vọng của nhà vua Suryavarman II trọn vẹn bị chôn vùi tại Đại Việt năm 1150.

Sau 65 năm dời đô về Thăng Long, tính từ mốc lịch sử hào hùng 1010, các triều vuaLý Thái Tổ, Lý Thái Tông, Lý Thánh Tôngđã củng ráng và cách tân và phát triển Đại Việt một biện pháp bền vững. Nhân kiệt vật lực tụ hội, triều đình với quan lại văn quan lại võ kiệt xuất đã làm cho bừng sáng Thăng Long. Vào sự nghiệp tạo ra và cải cách và phát triển đất nước, bảo đảm an toàn sự trọn vẹn lãnh thổ, lấy lại đông đảo phần khu đất của tiên tổ ở phương nam đã trở nên nước Chiêm lấn chiếm, triều Lý đã cắm một mốc son chói lọi vào năm 1076.

Thật vậy, trận đánh tranh xâm lấn Đại Việt của hòa hợp Tống-Chiêm-Chân Lạp năm 1076 là 1 thử thách to con đối với Đại Việt.

Triều Lý sinh sống Thăng Long, đứng đầu làLý Nhân Tông, đang chèo lái con thuyền Đại Việt quá qua bão táp phong cha 1076 cực kỳ oanh liệt, đầy trí dũng, vật chứng sự sáng suốt của Lý Thái Tổ khi đưa ra quyết định dời đô từ bỏ Hoa Lư về Thăng Long. Các nhà sử học đã nghiên cứu và phân tích sự kiện lịch sử dân tộc 1076 hơi sâu và đã từng công bố, si mê sự để ý của độc giả, khán thính giả của những phương tiện media đại chúng. Cũng vì lẽ đó, một trong những sự kiện lịch sử đặc biệt khác đôi khi chưa được thân yêu đúng mức, không được reviews đúng tầm, thậm chí rất có thể bị đại bọn chúng quên lãng

Trong trung tâm cảm “Từ thuở với gươm đi mở nước, ngàn năm nhớ mãi đấtThăng Long”, chúng tôi mạo muội đặt vấn đề: các nhà sử học thường nêu bật công mập của tư vua triều Lý với các từ “phá Tống bình Chiêm”, và các nhà nghiên cứu lại tập trung vào đầy đủ sự kiện tương quan Tống, Chiêm.

Trong khi đó, vào thờiLý Thần Tông, Lý Anh Tôngtrị vì, Đại Việt đã các lần bẻ gãy ý thứ xâm lược Đại Việt của vuaSuryavarman II, vị vua kiệt hiệt của đế quốc Chân Lạp, thì ít nói đến.

Đến cầm cố kỷ 12, Suryavarman II từng tàn phá nhiều vương quốc ở Đông nam giới Á nhằm bành trướng lãnh thổ, nhiều lần xâm lược Đại Việt nhằm mục đích thôn tính nhưng mà không thành công, nhằm rồi hoàn toàn thất bại đầy tủi hận khi buộc phải mất mạng trong đợt thân chinh tiến công phá Đại Việt năm 1150.

Trước khi đi vào giai đoạn lịch sử bi thảm của Đại Việt và đế quốc Chân Lạp thời Lý Thần Tông, Lý Anh Tông và Suryavarman II trị vì, thiết nghĩ điểm qua bối cảnh lịch sử chính trị, ngoại giao, quân sự chiến lược của vài ba đời vua Lý, vua Chiêm và vua Chân Lạp trước Lý Thần Tông, Suryavarman II, Jaya Harivarman VI:

Trước không còn điểm qua thực lực của những nước Tống, Chiêm, Chân Lạp nằm trong liên minh kháng Đại Việt để thấy tứ thế vững mạnh của Đại Việt lúc ấy :

Bản đồ Đại Việt, chăm Pa cùng Chân Lạp vậy kỷ 11.

Năm Bính Thìn <1076>, Thái Ninh năm thứ 5, triều đình Tống Thần Tông, kinh đô Khai Phong, đang cần đối phó cùng với nước Kim, nước Liêu ngơi nghỉ phía Bắc với nội cỗ đang chia rẽ trầm trọng, nhưng vì nước Tống là một trong những đại quốc, đã hận không lấy được Đại Việt nhiều hơn bị Đại Việt tấn công vào châu Ung, châu Khâm trước đó đề xuất họ vẫn quyết tâm xâm lăng Đại Việt.Triều đình Tống Thần Tông từ kinh thành Khai Phong rất thâm nho khi kết đoàn với Chiêm với Chân Lạp sinh sống phía tây nam Đại Việt, nhằm phá hủy Đại Việt đã tự cường và tự chủ.

Còn nước Chiêm Thành mặc dầu đã trở nên Đại Việt đánh bại nhiều lần trước đó, thậm chí là bị đế quốc Chân Lạp cướp phá, nhưng đến năm 1074, hoàng thân Than đăng quang xưng làHarivarman IV(1074- 1080), nước Chiêm Thành phục hưng và vua Harivarman IV chodựng lại đế đô Indrapura (Quảng Nam) đã trở nên bỏ tự lâu, chotrùng tu khu vực thánh địa Mỹ sơn và xây mới nhiều đền rồng đài tráng lệ. Ông vua Chiêm Thành này còn có thực tài nên vô hiệu hóa hóa một chiến dịch quân sự của Đại Việt, bởi Lý thường xuyên Kiệt thẳng chỉ huy, tiến công vào Chiêm Thành năm 1075.

Lúc bấy tiếng Chân Lạp với đế kinh Angkor đang trở thành đế quốc, những lần định buôn bản tính Chiêm Thành mà lại Harivarman IV của Chiêm Thành cũng chống trả sự xâm lấn của đế quốc Chân Lạp. Thật vậy, sau khi vuaSuryavarman Itài ba của đế quốc Chân Lạp, ngự trị ngơi nghỉ Angkor, mất vào năm 1050, thì 2 tín đồ con làUdayadityavarman IIvàHarshavarman IIIthừa kế sự nghiệp.

Thời kỳ từ bỏ 1050 cho 1066 này ngơi nghỉ Chân lạp lại loàn lạc cho đến tận năm 1066. Sau năm 1066 Harshavarman III tất cả thực quyền, thống tuyệt nhất được khu đất nước, liền các lần thân chinh đi tấn công Chiêm Thành dẫu vậy không thành công xuất sắc trọn vẹn

*

Tuy Tống- Chiêm- Chân Lạp liên minh tấn công Đại Việt nhưng không chặt chẽ, chủ yếu vẫn luôn là quân Tống tham chiến dưới sự chỉ đạo củaChiêu thảo sứ Quách Quỳ. Khi liên hiệp này thôn tính Đại Việt trong thời điểm tháng 3, mùa xuân năm Bính Thìn <1076> đã bị Đại Việt tấn công bại, quân xâm lược Tống đề xuất đền tội hơn 1000 binh.

Vua Lý Nhân Tông anh minh vẫn sai Lý hay Kiệt thống lĩnh đại quân để chống quân Tống.Với tổng chỉ huy tài tía Lý hay Kiệt, quân Đại Việt đã tạo nên sự đại chiến thắng ở đại phòng tuyến đường Như Nguyệt lẫy lừng trong định kỳ sử. Vua Lý Nhân Tông vẫn ngự ở kinh đô Thăng Long nhằm đọc thư báo tiệp từng ngày.

Trên đây, chỉ điểm lại vài nét của mốc son 1076, ghi dấu ấn Đại Việt chiến thắng oanh liệt vào cuộc xâm chiếm của hợp lại thành Tống, Chiêm, Chân Lạp, xin được chuyển sang nội dung bao gồm của bài xích viết.

Thế kỷ 11, 12 Chân Lạp đã trên đà mở có lãnh thổ, chiếm nhiều đất đai của Chiêm Thành, Thái, Lào, Miến để phát triển thành đế quốc Chân Lạp. Vì những vua Chân Lạp trường đoản cú 1000 mang đến 1128 phải xử lý những không ổn định về nội trị, bắt buộc chống trả số đông cuộc xâm chiếm của Champa vày Harivarman IV thân chinh. Và bởi vì những chiến công “phá Tống bình Chiêm” vang lừng của Đại Việt bên dưới thời Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông yêu cầu đế quốc Chân lạp luôn giữ côn trùng bang giao hòa hiếu với Đại Việt.

Đại Việt sử cam kết toàn thư chép trong năm Chân Lạp tất cả cử sứ mang sang Đại Việt nhằm bang giao: 1012, 1014, 1020, 1025, 1026, 1039, 1056, 1077, 1089, 1120, 1123. Thời kỳ này, có một lần nước ngoài giao thân Đại Việt và đế quốc Chân Lạp gồm xấu đi khi đế quốc Chân Lạp cấu kết với Tống trong cuộc xâm lấn năm 1076, trên danh nghĩa chứ không thực sự tham chiến.

Sau lúc Harshavarman III tử nạn, vày Harivarman IV của Champa tạo ra, lúc vua này thân chinh tiến công phá Angkor vào 1080. Sau chết choc của Harshavarman III là thời kỳ trị do củaJayavarman VI(1080 – 1107 ) vàDharanindravarman I(1107 – 1113), nói tầm thường hai vua này không có gì nổi bật.

Năm 1113, fan cháu trai của Dharanindravarman I làm cuộc hòn đảo chánh dân sự, giết vua Dharanindravarman I để chiếm ngôi và biến chuyển vị vua kiệt xuấtSuryavarman IIcủa đế quốc Chân Lạp. Và kể từ lúc ông vua đầy hoài bão và hiếu chiến này lên ngôi, thực trạng Đông nam Á đầy bất ổn, luôn luôn xảy ra xây dựng khủng mà hủy diệt cũng lớn.Giữa Đại Việt và đế quốc Chân Lạp không hề hòa hiếu như xưa, vì ước mơ quá mập của Suryavarman II.

Dướitriều đạicủaSuryavarman II, ở kinh đô Angkor,ngôi đền to nhấtAngkor Watđược xây cất trong khoảng thời hạn 37 năm.Angkor Wat là địa điểm thờ thần Vishnu. Quốc gia Haripunjaya của dân tộc Môn (nay là khu vực miền trung Thái Lan) bị Suryavarman II buôn bản tính.

Một khu vực xa rộng về phía tây của vương quốc Pagan (nay là Myanmar ) cũng trở thành Suryavarman II lấn chiếm và nhập vào đồ bạn dạng của đế quốc Chân Lạp. Phía nam, Suryavarman II cũng lấn đến vương quốc Grahi (nay là tỉnh Nakhon ham mê Tham marat của Thái Lan) thuộc khoanh vùng bán hòn đảo Malay. Về phía đông, những vùng của Chiêm cũng bị sáp nhập vào đế quốc Chân Lạp. Về phía bắc, các vùng đất tuy nhiên song cùng với Đại Việt, đến biên giới phía bắc của Lào ngày nay cũng trở thành Suryavarman II làng tính. Như nuốm thời Suryavarman II đế quốc Chân Lạp gồm lảnh thổ với diện tích s gấp 10 diện tích lãnh thổ Đại Việt.

Vào năm 1080, sau khi hòa hoãn với Đại Việt, vua Harivarman IV của Champa vẫn xua quân tấn công đế quốc Chân Lạp, chiếm phần Sambor (bắc Phnom Penh và đông hồ Tonle Sap), giết thịt vua Harshavarman III, phá hủy kinh thành Somesvara (Angkor), bắt đa số người Chân Lạp có tác dụng tù binh.

Xem thêm: Cách Sử Dụng Google Assistant Tiếng Việt, Dùng Giọng Nói Để Sử Dụng Trợ Lý Google

Năm 1145, vua Suryavarman II của bàn chân Lạp phục thù, đánh Champa chiếm Đồ Bàn, hủy diệt khu thánh địa Mỹ sơn.

Mãi mang đến năm 1149 vua Chiêm new đuổi được quân xâm lược.

Năm 1128, Suryavarman II hòa hoãn với Harivarman V của Champa nhằm dồn sức tiến công Đại Việt. Sau khi vua Lý Nhân Tông chết giẫm ngày 4 tháng chạp năm Đinh Mùi<1127> tại điện Vĩnh Quang, ngày 8 tháng chạp linh cửu quàng ở điện Hồ Thiên, thái tử Lý Dương Hoán đăng quang trước linh cửu, chưa kịp táng tiên đế, chưa đầy hai tháng quốc tang thì Suryavarman II vẫn cử quân tướng tá 2 vạn thanh lịch xâm lược Đại Việt từ thời điểm ngày 29 tháng giêngMậu Thân <1128>.

Đại Việt sử ký toàn thư chép: “Mậu Thân, Thiên Thuận năm thứ 1<1128>. Mùa xuân, mon giêng…Ngày gần kề Dần, hơn hai vạn người Chân Lạp vào chiếm bến tía Đầu ngơi nghỉ châu Nghệ An. Xuống chiếu mang đến Nhập nội thái phó Lý công bình đem các quan chức đô cùng fan châu tỉnh nghệ an đi đánh”.

Quân Chân Lap hơn nhì vạn, của một đế quốc với giáo khu rộng gấp mười Đại Việt, với sự lãnh đạo của một nhà vua kiệt hiệt như Suryavarman II, đã từng thôn tính các vương quốc, thì đấy là một cuộc xâm chiếm đích thực, không dừng lại ở mức giật bóc! Vua Lý Nhân Tông đang tiên liệu khi đặt lại di chiếu, gồm đoạn dặn dò : “…Mà hoàng thái tử Dương Hoán tuổi sẽ tròn một kỷ<12 tuổi>, có tương đối nhiều đại độ, sáng ý thành thật, trung nghiêm kính cẩn, có thể theo phép cũ của trẫm mà lên ngôi hoàng đế. Ni kẻ thơ ấu chịu mệnh trời, nối thân ta truyền nghiệp của ta, tạo cho rộng phệ thêm công nghiệp đời trước. Nhưng cũng bắt buộc nhờ quan tiền dân các ngươi một lòng giúp rập bắt đầu được. Này Bá Ngọc, ngươi gồm khí lượng của bạn già cả, phải sửa thanh lịch giáo mác, để phòng câu hỏi không ngờ, chớ làm cho sai mệnh, trẫm dù nhắm mắt cũng ko di hận. Vấn đề tang thì chỉ 3 ngày quăng quật áo trở, bắt buộc thôi yêu mến khóc; bài toán chôn thì nên cần theo Hán Văn Đế, cốt buộc phải kiệm ước, không xây lăng tuyển mộ riêng, cần để ta hầu lân cận tiên đế…”(sdd, tr 296). “Việc không ngờ” đâu phải “biến đụng giành ngôi của các thân vương” ngoài ra nạn ngoại xâm của những lân bang nữa.

Ngày Quí Hợi tháng hai, tướng mạo Lý Công Bình đã đánh bại quân xâm lấn Chân Lạp ở bến tía Đầu, bắt được soái tướng và quân lính. Ngày Đinh Mão, mon 2, khi những quan dâng biểu mừng vua đăng vương thì cũng chính là ngày nhận thư báo win trận của Lý công bằng gửi về ghê sư. Tháng 3, Lý vô tư đem binh về gớm sư, dưng tù 169 người.

Bị thua kém đau vào thời điểm cuối tháng giêng, chỉ rộng nửa năm, vào tháng 8, nhà vua Suryavarman II lại lệnh cho một đạo quân lớn gồm 700 thuyền chiến lại đánh phá ở hương thơm Đỗ Gia trực thuộc châu tỉnh nghệ an (nay thuộc Hà Tĩnh).

Hoàng đế Lý Thần Tông xuống chiếu không đúng tướng Nguyễn Hà Viêm sinh hoạt Thanh Hóa, tướng mạo Dương Ổ làm việc châu nghệ an đem quân đánh với phá được giặc. Suryavarman II lại gửi hoàng đế Lý Thần Tông một phong quốc thư, yêu mong Đại Việt cử sứ mang sang Chân Lạp. Vua Đại Việt không thèm trả lời.

Bốn năm sau,Nhâm Tý <1132>, Thiên Thuận năm máy 5, Suryavarman II của chân lạp cử tướng hội quân với Chiêm Thành lại đánh châu Nghệ An. Nhà vua Lý Thần Tông xuống chiếu không đúng Thái úy Dương Anh Nhĩ kêu gọi quân binh ở lấp Thanh Hóa và châu nghệ an chống trả bạo phổi mẽ, kết quả phá rã quân xâm lược.

Năm Ất Mão <1135>, Thiên Chương Bảo từ bỏ năm vật dụng 3, không xâm lược được Đại Việt, Chân Lạp và Chiêm Thành chuyển sang hòa hoãn đầy đủ cử sứ trả sang Đại Việt.

Chỉ hai năm sau, vào khoảng thời gian Đinh Tỵ <1137>, Thiên Chương Bảo Tượng năm sản phẩm công nghệ 5, Suryavarman II, không nguôi hận, lại không nên tướng Phá tô Lăng đưa quân đánh phá châu Nghệ An. Mặc dù sử Việt không ghi chép con số quân Chân Lạp, nhưng có thể đoán định quân xâm lấn phải gồm số quân to đáng kể, vì nhà vua Lý Thần Tông yêu cầu xuống chiếu không nên Thái úy Lý Công Bình lấy quân đi đánh. Có một tháng sau, vừa địch họa lại chạm chán động đất “nước sông đỏ như máu”, dẫu vậy Thái úy Lý công bình cũng làm tan được quân giặc.

Thế kỷ lắp thêm 12, Champa vào thời vuaJaya Indravarman V<1086-1139> sẽ liên minh cùng với Chân Lạp nhằm gây cuộc chiến tranh chống lại với Đại Việt. Sau đầy đủ lần xâm lấn Đại Việt không thành công,Suryavarman II của đế quốc Chân Lạp con quay ra nghi vấn vương quốc Champa, dưới triều vuaJaya IndravarmanIII<1139-1145>, đã liên minh với Đại Việt, quyết định tuyên chiến cùng với Chiêm vào năm 1145. Quân đội viễn chinh của đế quốc Chân Lạp xâm lấn Chiêm, chiếm thành Đồ Bàn, vua Jaya Indravarman III mất tích,và Suryavarman II để quyền ách thống trị ở lãnh thổ miền bắc bộ Chiêm Thành.

Trước tình hình nguy ngập này, vua Jaya Indravarman VI <1139-1147>, thủ lĩnh một tiểu vương quốc Panduranga,quyết định nổi dậy chống cuộc xâm lăng của đế quốc Chân Lạp. Vua Jaya Harivarman VI <1147-1163> kế tục nghiệp kháng chiếnvà hoàn toàn thắng lợi năm 1149, giải phóng tp. Hà nội Đồ Bàn và chuyển Chiêm Thành bay khỏi giai cấp của đế quốc Chân Lạp.

*

Sơ đồ mặt đường rút lui ngoài Chiêm Thành cùng xâm lấn Đại Việt của đoàn quân do Hoàng đấ Chân Lạp Suryavarman II chỉ huy năm 1150

Trong khoảng thời gian từ 1145 mang đến 1149, đế quốc Chân Lạp đang cai trị miền bắc bộ Chiêm Thành và như vậy đế quốc này tiếp ngay cạnh Đại Việt sinh hoạt phía tây nam. Do Suryavarman II đề nghị đối phó cùng với cuộc kháng chiến khỏe mạnh của nhị đời vua nghỉ ngơi nam Chiêm Thành bắt buộc tạm hòa hoãn cùng với Đại Việt.

Năm 1149 thảm bại ở Chiêm, vua Suryavarman II lại thân chinh tiến công Đại Việt vào khoảng thời gian 1150.

Lúc bấy giờ đồng hồ vua Lý Anh Tông chỉ mới 10 tuổi, nhưng các quan văn võ vẫn có người xuất sắc phò tá, trong những số đó có thái phó sơn Hiến Thành là người từng dẹp được giặc Thân Lợi <1141>, Thái sư Mậu Du Đô từng được lệnh vua lo tuần chống biên giới…Nói chung vấn đề canh phòng của Đại Việt khôn xiết cẩn mật. Đại Việt sử ký kết toàn thư chép: “Canh Ngọ <1450>, Đại Định năm thứ 11…Mùa xuân, tháng 3, hạn. Mùa thu, tháng 7 hạn. Mon 9, tín đồ Chân Lạp cướp châu Nghệ An, mang lại núi Vụ Thấp chạm chán nắng nóng ẩm thấp, số đông chết vị lam chướng bèn tự chảy vỡ”(sđ d, tr 318).

Các đơn vị sử học khi nghiên cứu và phân tích văn xung khắc trên bia đá sống Angkor Wat, chính thức Suryavarman II từng xâm lấn Chiêm, Đại Việt trong vòng từ 1145 mang đến 1150. Năm 1149 bị vua Chiêm nhân vật Jaya Harivarman IV tự phía nam tấn công tới, dồn quân Chân Lạp lui dần dần về phía bắc.

Có khả năng, vào khoảng thời gian 1150, cuộc toá lui của quân Chân Lạp ở nuốm thua so với quân quật khởi Chiêm Thành, lại biến chiến dịch xâm lược Đại Việt. Quân Chân Lạp từ bây giờ vẫn còn vị Suryavarman II chỉ huy,không phần lớn dùng thủy binh ngoài ra dùng tượng binh, bộ binh vào trạng huống “thiên ko thời” (hạn hán kéo dài từ xuân mang lại thu), “địa chẳng lợi”(Chiêm Thành sẽ hừng hực phòng chiến, Đại Việt lo phòng vệ cẩn mật), “nhân ko hòa”(cả người Chiêm và fan Đại Việt đều oán thù hận đế quốc Chân Lạp) cho nên vì thế đoàn quân xâm lược của Suryavarman II đã gồm một kết thúc bi đát ở núi Vụ Thấp, còn gọi núi Vụ Ôn, tức núi Vụ Quang sinh hoạt huyện hương thơm Sơn tĩnh Hà Tĩnh. Có kỹ năng Suryavarman II và đa số binh lính của ông vua máu chiến đã chết thảm vị lam chướng ở tử địa Vụ Quang, quân Chân Lạp còn lại như rắn mất đầu và chỉ còn số ít đề nghị tự tan vỡ.

Angkor Wat hoành tráng đầy tự tôn do Suryavarman II khai sinh, mà lại cũng là nổi nhức của linh hồn Suryavarman II đang vất vưỡng ở đâu đó trong mây núi Vụ Quang; bởi không tồn tại một khối đá nào ngơi nghỉ Angkor Wat lưu lại ngày tháng năm tử chiến của một hoàngđế đầy tham vọng.

Tự hào thay, nhỏ cháu họ Lý của miền Diên Uẩn-Cổ Pháp, đông đảo hậu duệ kiệt hiệt của dòng họ Lý Lĩnh Nam, tiếp liền dòng máu quật cường của người nhân vật Lý nam giới Đế, từng trị vì non sông Vạn Xuân vang láng một thời chủ quyền tự chủ./

++++++++++++++++++++++++++++++++

Ái đàn bà của cháu Sãi - Công cô gái Nguyễn Phúc Ngọc Vạn : vương hậu nước Chân Lạp

*

Tượng này không rõ liệu có phải là Công thiếu phụ Ngọc Vạn xuất xắc không?

Ảnh minh họa.

*

Đền Ankor.

( PHUNUTODAY ) - Công phụ nữ (Công chúa) Ngọc Vạn là trong số những nàng công chúa có tác động nhất lịch sử Việt Nam. Năm 1620, bà được gả cho vua Chân Lạp đổi mới vương hậu của nước Chân Lạp.

Công chúa (Công nữ) Ngọc Vạn, chúng ta tên vừa đủ là Nguyễn Phúc Ngọc Vạn, không rõ năm sinh, năm mất, là đàn bà thứ nhị của chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên (ở ngôi: 1613-1635). Bối cảnh lịch sử dân tộc lúc này, tuy bên Lê vẫn là vương triều chủ yếu thống, tuy vậy quyền lực thực sự bên trong tay Chúa Trịnh ngơi nghỉ Đàng ngoại trừ và Chúa Nguyễn ngơi nghỉ Đàng Trong. Vì vậy, một số tài liệu điện thoại tư vấn bà là Công chị em (con Chúa), chứ không gọi là công chúa (con Vua).

Hành trình phát triển thành vương hậu nước Chân Lạp

*

Ảnh minh họa.

Vào năm 1620, Ngọc Vạn được gả mang lại vua Chân Lạp là Chey Chetta II cùng trở thành phi tần nước này với tước đoạt hiệu là Somdach Prea Peaccayo dey Preavoreac.

Nhờ bao gồm cuộc kết hôn này nhưng tình giao hảo giữa nhị nước được tốt đẹp để chúa Nguyễn rất có thể dồn lực lại hòng đối phó với chúa Trịnh sinh sống Đàng Ngoài. Đồng thời, cuộc hôn nhân cũng sản xuất thêm cơ hội cho tất cả những người Việt mở rộng lãnh thổ về phía Nam.

Vậy tại sao các sử gia triều Nguyễn lại làm ngơ không đề cập đến, hoặc có nói đến thì cũng đề cập một phương pháp chiếu lệ, hững hờ so với người phụ nữ đóng góp công đầu trong cuộc nam tiến bụ bẫm này? fan đó là ai? chính là Công thiếu phụ Ngọc Vạn!

Trước lúc bị gả đến quốc vương nước Chân Lạp thì Công người vợ Ngọc Vạn vốn lừng danh là người con gái tài sắc đẹp vẹn toàn. Công thiếu phụ đã hẹn hôn thuộc với nam nhi trai trẻ em tuấn tú, văn võ tuy vậy toàn là è Đình Huy, nam nhi của một dòng dõi nhân vật hào kiệt, gần cận với bên chúa Nguyễn.

Tuy nhiên, vì nước nhà nên Công chị em Ngọc Vạn đã chấp nhận gác chuyện tình riêng biệt lại nhằm kết hôn với quốc vương nước Chân Lạp.

Đối cùng với vua Chey Chetta II (Quốc vương nước Chân Lạp) hy vọng rằng cuộc hôn nhân này sẽ không ngừng mở rộng mối bang giao của 2 nước, cũng đồng thời làm cho điểm tựa vững dũng mạnh về quân sự, chính trị để bảo vệ cho non sông mình được hòa bình.

Như vậy Chúa Sãi xuống chiếu sai khiến cho Công thanh nữ Ngọc Vạn kết thân với vua Chân Lạp, Chey Chetta II.

Những biến đổi trong bang giao nhì nước nhờ tất cả Công thiếu phụ Ngọc Vạn

Vua Chey Chetta II phong mang đến Ngọc Vạn làm cho vương hậu của chân Lạp với tước đoạt hiệu cao siêu là Somdach Prea Peaccayo dey Preavoreac.

Bà bà xã (Công thiếu nữ Ngọc Vạn) đem không ít người Việt đến nước Chân Lạp, có bạn được duy trì chức liên tưởng trong triều, bà lại lập một xưởng thợ cùng mở nhiều nhà sắm sửa gần ghê đô.

Vua Chey Chetta II đã và đang cho một trong những người Việt theo Công thiếu nữ sang Chân Lạp giữ phần đông chức vụ quan trọng trong triều đình Chân Lạp.Cùng cùng với đó, nhà vua Chey Chetta II cũng ưu ái cho nhiều người Việt lập thương hiệu xưởng và mua sắm ở ngay sát kinh đô.

Đặc biệt vào thời điểm năm 1623, một sứ bộ của chúa Nguyễn cho Oudong, yêu mong được lập sở thuế sống Prey Nokor, tức sài gòn ngày nay và đặt tại chỗ này một sở thu thuế sản phẩm hóa. Vua Chey Chetta II chấp thuận, với triều đình Thuận Hóa khuyến khích người việt nam di cư mang đến đây làm cho ăn, rồi mang cớ giúp chánh quyền Chân Lạp giữ lại gìn đơn côi tự, còn phái một tướng tá lãnh cho đóng làm việc Prey Nokor nữa.

Thế nhưng, biến chuyển cố to đã vô tình ùa tới với Công bạn nữ Ngọc Vạn

Năm 1628,vua Chey Chetta II đã băng hà.Ngay sau đó chính trường Chân Lạp trở bắt buộc biến động kinh hoàng vì việc tranh đoạt ngôi vua.

Con của Chey Chetta II cùng với Công phụ nữ Ngọc Vạn là Chau Ponhea To lên kế vị vua phụ thân theo truyền thống lịch sử với sự phò tá của bạn chú là Preáh Outey. Tuy nhiên Chau Ponhea To chỉ mới làm vua được 2 năm thì đã biết thành người chú Preáh Outey làm thịt chết.Sau đó, con thứ 2 của Chey Chetta II cùng với công nàng Ngọc Vạn liên tục lên ngôi vua mang vương hiệu là Ponhea Nu. Đến năm 1640, vua Ponhea Nu bất thần băng hà.

Mặc dù là hai fan con đông đảo đã mất tuy nhiên công đàn bà Ngọc Vạn vẫn chính là Thái Hậu.Sau rộng 50 năm sống trong triều đình Chân Lạp, Thái hậu Ngọc Vạn đã theo vua Ang Non làm cho vua Thủy chân Lạp trên vùng đất thành phố sài gòn ngày nay.Sau đó bà lui về sống làm việc Bà Rịa. Khu vực đây, bà mang lại lập chùa Gia Lào, núi chứa Chan, Đồng Nai rồi ẩn tu cho đến hết đời.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Mất tích bí hiểm của Công chúa An bốn thời nhà Trần

(PHUNUTODAY ) - Đến nay, tử vong của Công chúa An tứ thời bên Trần vẫn còn đó là một ẩn số mà lịch sử dân tộc chưa tìm ra được.

An tứ Công chúa, còn gọi là Thiên bốn công chúa, là phụ nữ út của vua è Thái Tông (1218-1277), là em gái của vua trần Thánh Tông. Mặc dù nhiên, cuộc đời của An bốn công chúa được sử Việt chép siêu sơ lược, ko rõ cả năm sinh năm mất.

Nói về công chúa An Tư, sách Đại Việt sử cam kết toàn thư ghi ngắn gọn: "Vua è sai fan đưa Công chúa An tứ đến mang lại Thoát Hoan là bao gồm ý làm giảm bớt tai họa trộn nước vậy".

Công chúa đồng ý hy sinh vì nước

*

Ảnh minh họa.

Trước tình cầm cố giặc táo tợn và tấn công như vũ bão, những tôn thất đơn vị Trần như nai lưng Nhượng và Hoàng thân è cổ ích Tắc... Có gia quyến chạy quý phái trại giặc. Bấy giờ tướng nai lưng Khắc chung được không nên đi sứ để làm chậm tốc độ tiến quân của giặc nhưng không tồn tại kết quả. Trong lúc đó, rất cần phải có thời gian để củng nuốm lực lượng, tổ chức triển khai chiến đấu phản công, kế sách đối phó hữu dụng nhất đó chính là "Mỹ nhân kế".

Nhằm mục tiêu có thời hạn để củng cầm cố lực lượng, Thượng hoàng trần Thánh Tông bất đắc dĩ bắt buộc dâng em gái út ít của mình chính là An bốn công chúa đến tướng thoát Hoan nhằm tạm cầu hòa.Sau đó, quân Trần ban đầu phản công, quân Nguyên đại bại. Trấn phái mạnh vương bay Hoan, đàn ông của Hốt vớ Liệt đã phải "chui vào chiếc ống đồng đặt lên trên xe bắt quân kéo chạy" để về Tàu.

Sự quên khuấy đến công trạng của công chúa An Tư

Với một trách nhiệm vô thuộc nặng nề hà được vua giao phó,Công chúa An tư sang trại giặc chưa hẳn với tư biện pháp đi lấy ck mà là thiết bị cống nạp, cũng còn là một trong những người nội gián.

Có một điều chắc chắn là là kể từ tháng tư năm 1285, sau thời điểm An tư công chúa phổ biến sống bên cạnh tướng giặc bay Hoan, chính những bí mật quân sự của giặc đang được bật mý qua An tư và cũng vì chưng đắm say nhan sắc của An Tư, sẽ tạo cơ hội cho quân bên Trần bước đầu phản công hầu khắp các mặt trận khiến cho quân giặc Nguyên đại bại, bay Hoan phải chui vào ống đồng trốn qua bên kia biên giới.

Tuy nhiên, một kín mãi không kiếm ra đó là trong trận đánh tranh ấy việc sống bị tiêu diệt của công chúa An Tư như thế nào.

Theo gs Phạm Đức Dương, chủ tịch Hội khoa học Đông phái mạnh Á nhận định rằng nhà Trần đang trở thành triều đại vinh quang độc nhất trong lịch sử dân tộc Đại Việt bởi vì đã 3 lần thành công quân Nguyên.Trong chiến công bình thường đó tín đồ ta ghi nhấn sự đóng góp góp, hy sinh thầm lặng của các người phụ nữ, trong số ấy có công chúa An Tư